ВЕРСИЯ ДЛЯ СЛАБОВИДЯЩИХ

 

Выступление Главы Чиколинского сельского поселения 9 мая 2013 г.

Уæ бон хуарз, Чиколай фæрнуг адæм! Æгас нæмæ цæуæнтæ нæ хъазар иуазгута дæр! Кæд мин барæ дæттетæ уæд нæ аци бони кадгин æмбурд игонбæл нимайун. Фиццагидæр уин зæрдиагæй арфæ кæнун Чиколай гъæуи минæвæрдти æмбурдти æма администраций номæй Цитгин Уæлахези æхсай аст анзей фæдбæл. Уæ еугуремæй дæр хестæрæй кæстæри уæнгæ, нæлгоймагæй дæр æма силгоймагæй дæр, Еунæг Хуцау исарази уæд, æ уалдзигон гъуддæгутæ ниууадзгæй, æхецæн ихæсбæл ка банимадта, цæуон æма æнсувæрон ингæни ци циртдзæвæнтæ лæууй, уонæбæл мæ къох байвæрон, æма æ цард æ Фидибæсти сæрвæлтау ка равардта, еци цæрунгъæуагæ, бæгъатæр æма намусгин æфсæддонтæн рохсаг зæгъон, зæгъгæ. Уе ’гасей номæй дæр сæрмагонд арфæ кæнун, Фидибæсти Устур тугъди ветерантæй ма цардæгас ка’й, удта уони нимæдзæмæ хаст ка цæуй, уонæн. Нæ еумæййаг аразидзийнадæ нин райсæнтæ, тугъди æнзти, къæбæр æма хъæббæл гъæуагæй, æхсæвæй-бонæй фронти фæскъилдуни хъазауатон фæллойнæ ка фæккодта, еци хестæрти дæр.

Алли анз дæр Фарæстæймаг майи аци мæтъæл рауæнмæ уойбæрцæ адæм цæмæ гæсгæ æрæмбурд уй ейæ бæрæг гъуддагæй. Устур Чиколай уæхæн хæдзарвæндаг, уæхæн бийнонтæ, уæхæн ахил еунæг дæр нæ разиндзæнæй, Фидибæсти Устур тугъд ке нæ нирресун кодта. Тохи будури еуемæн æ бæдолæ байзадæй, иннемæн – æ фидæ, æртиккагæн — е’нсувæр, цуппæрæймагæн — е’нкъай, кенæ æ уарзони хай, æппун фæстаг – æ хуарз синхон æма æ дзæбæх æмгарæ. Ес Чиколай уæхæн къæсæртæ дæр, кæцитæй фæгъгъудæй дугай æма æртигай нæлгоймаги, сауæнгæ æхсæз æнсувæрей уæнгæ.

Аци Æнсувæрон ингæни ивæрд ка ’рцудæй, етæ сæ цард исуæлдай кодтонцæ Ирæфи район фашистон лæгмартæй исуæгъдæ кæнуни сæраппонд. Сæ дæргъвæтин номхигъди ес, раздæри Советон Цæдеси, еу бийнонтау хæларæй ка цардæй, еци адæмтæн сæ еугурей мийнæвæрдтæ дæр. Чиколай фæсевæди хуæздæртæ ба æносон фунæй кæнунцæ, Европæй Цæгат Кавкази æма Идард Хорискæни уæнгæ ци будуртæ ес, уонæми. Мах абони ами куд лæууæн, уотæ тумугъæй лæуунцæ нуртæккæ уони циртдзæвæнти уæлгъос уруссæгтæ, украинæгтæ, беларуссебæл ивæрунцæ цардæгас деденгутæ, уомæн æма фудæзнагбæл фæууæлахез ан еумæйагæй, æнсувæрти хузæн цæргæй.

Мæнæ æнсувæрон ингæни тæккæ æрбацæуæни устур дамугъатæй уотæ финст ес: «Неке’й иронх æма неци’й ирон’х» Еци къуар дзурдæй медæги ес æнæкæрон арф гъуди ивæрд. Адæм сæ истори æма сæ лæгдæрти иронх кæнун ку райдайунцæ, уæд се’сæвди надбæл ниллæуунцæ. Æма нæ Еунæг Хуцау еци бæлахæй бахезæд! Аци æнсувæрон ингæни е’носон бунат ка ’ссиртта, уони аккаг хъонц неке ракæндзæнæй. Сæ циртдзæвæн гъæуама арвбæл æмбæла, сæ сигити хай ба анзæн æ алли афони дæр уа деденгутæй фæлуст. Уомæ гæсгæ ба ардæмæ айдагъ фæрæстæймаг майи куд нæ цæуæн, фал дзæвгара арæхдæр, уæхæн зæрдихатт нæмæ разиннæд абонæй фæстæмæ! Нæ зингхуст æфсæддонтæн нигги æхцæуæндæр ба е уодзæнæй мæрдтæмæ, æма син мах, абони цæрæг адæм, сæ намусгин тугъдон æма фæллойнадон  традицитæ, дигоронау ба – фæтгитæ, иддарддæр рахæссунбæл ку байархайæн, сæ лæгдзийнадæ, се’фсар æма син сæ уездондзийнадæ ку некæд рагæлдзæн, уæд. Æма еци хузи æркæсгæй Чиколай нур фæсевæдмæ азум æрхæссæн нæййес. Разæнгардæй цæунцæ Уæрæсей æфсади рæнгъитæмæ æма кадæ-радæй æнхæст кæнунцæ сæ нæлгоймаги ихæс. Фиди фарнæ мæрдтæмæ нæ цæуй, фæззæгъунцæ. Хуцау ма зæгъæд, фал ма ескæд нæ Фидибæстæбæл тохи бон ку ’ркæна, уæд нæ кæстæртæ сæ фиддæлти ном ке нæ фегадæ кæндзæнæнцæ, е дузæрдуггаг нæ’й.

Цитгин Уæлахези бæрæгбони цийнæдзийнадæ цæйбæрцæ ес, уой бæрцæ зиндзийнадæ дæр æма мæ радзубандий кæронбæттæни уотæ зæгъун фæндуй: «Кадæ æма намус, нæ Райгурæн бæсти сæребарæ нин ка багъæуай кодта, еци советон æфсæддонтæн! Хъазауати бацæугæй, цæрунгъæуагæй сæ хор кæбæл ранигулдæй, етæ рохсаг фæууæнтæ! Уод æгасæй ка исæздахтæй тугъди будурæй æма ма еци фæлладæй дæр берæ æнзти паддзахади хуарзбæл ка фæккуста æма уотемæй ка рандæй е’носон дуйнемæ, етæ дæр дзенети ахил фæууæнтæ! Нерæнги ма æгас ка’й, нæ еци тугъдонтæ ба хуæрзæрæ бауæнтæ, сæ кæстæрти зин син Хуцау ма фæууинун кæнæд! Ци кæстæртæ нæмæ ирæзуй, уонæбæл сæ дуйне сабур уæд, сæ хестæртæй амондгундæр разиннæнтæ! Уодфедар æма æнæнез уæнтæ на фæллойни ветерантæ дæр, сæ хъиамæттæ бунати уæнтæ, паддзахади рæвдуд иссерæнтæ! Чиколай гъæуи разамунди номæй ма уин еумахаттдæр арфæ кæнун Цитгин Уæлахези бæрæгбони туххæй! Уæ салам берæ, Хуцауи хуарздзийнадтæй хайгин уотæ уæ еугур дæр.

Царикъати Ирбек,

Чиколай администрации сæргълæууæг.

Комментарий